Tetsawé

Parasja van de Week: Sjemot/Exodus 27:20 – 30:10; Dewariem/Deuteronomium 25:17-19

Haftara: Jechezkel/Ezechiël 43:10-27 of I Sjmoeël/Samuel 15:2-34

Geen Bordeelcultuur

Naar verluidt droeg Beatrix toen zij nog koningin was slechts kleding waarbij er geen vermoeden kon ontstaan hoe het met haar borsten en geslacht gesteld was. Kortom, wat zij aan had was volstrekt tegenovergesteld aan wat in de Bordeelcultuur (zoals ik het al meer dan drie decennia noem) gebruikelijk is. Geen decolleté tot op de navel, geen split tot op de onderbroek. Laat staan dat de voormalige koningin zich schuldig maakte aan de onophoudelijke seksuele bewegingen van de popsterren. Ze maken hun optredens wat mij betreft vulgair en niet om aan te zien. Margaret Thatcher had nog wel iets seksisch (al paste ook zij niet in de hyperseksuele cultuur van de laatste halve eeuw), maar B….?!

Schaamte bedekt

De opdacht om geen glimp te tonen van het geslacht van de Hogepriester en van dat van zijn priesterzonen vinden we al terug in de sidra van deze week. Heilig en vulgair – het gaat niet samen. In Sjemot/Exodus 28:42 staat over de priesterkleding: „Maak voor hen linnen broeken om hun schaamte te bedekken; zij moeten reiken van de heupen tot de dijen.” Dit voorschrift wordt herhaald in Wajikra/Leviticus 16:4, waar wordt beschreven wat de Hogepriester moet dragen op Jom Kippoer: „Hij moet het heilige linnen onderkleed aantrekken, een linnen broek dragen die zijn naaktheid bedekt (een michnesé bad), een linnen gordel omdoen en een linnen tulband dragen.”

Epauletten

De priesterkledij van Aharon, en de Hogeriesters na hem, is een ingewikkeld geheel. Nog veel ingewikkelder dan van de pausen (die feitelijk als Hogepriesters zijn uitgedost – mijter en al). De epauletten op zijn schouders zijn versierd met edelstenen waarop de namen van de twaalf stammen zijn gegrift. Twaalf edelstenen op de linker schouder, twaalf op de rechter. Uit de beschrijving krijg je niet onmiddellijk een idee hoe het raamwerk moet worden gemaakt dat hen op hun plaats houdt. Maar het moet imposant geweest zijn.

Ego-demping

Die epauletten met de namen zijn er „ter herinnering”, als Aharon in het Heilige der Heilige van het Tabernakel is. Wie moet er aan de stammen worden herinnerd? De Eeuwige? Aharon? De latere Hogepriesters? Hoe het zij, het lijkt me een ‘ego-dempende’ maatregelen. Als de Hogepriester in het hart van het Tabernakel, en later de Tempel, de riten uitvoert, zijn de nakomelingen van Ja’akov in ieder geval in naam aanwezig.

Orakeluitspraken

Ook op het chosjen misjpat, het borstschild, stonden de namen van de stammen, ook weer ingegraveerd in edelstenen. Het diende om orakeluitspraken te doen in ingewikkelde kwesties. Bovendien was er de tulband, of mijter, met een gouden plaat waarin de woorden ‘heilig voor Y-H-W-H’. En dan nog aan de zoom van de ‘rok’ van het priesterkleed belletjes en granaatappeltjes, om en om afgewisseld. De belletjes waren van goud, de granaatappeltjes van kostbare stoffen draden.

‘Aharon-files’

Ik denk niet dat de Eeuwige toen hij deze kleding ontwierp en voorschreef aan een soort ‘Aharon-files’ heeft gedacht, voorloper van de ‘Epstein-files’. Immers, met zo’n pak aan gemaakt van goud, kostbare weefsels en edelstenen zit seksueel grensoverschrijdend gedrag er simpelweg niet in. Bovendien, er werkten alleen maar mannen in het Tabernakel, en de Tempel. Vrouwen waren er niet, en Tempelprostituees al helemaal niet (de waarschuwing tegen afgoderij geldt juist daartegen, als praktijken van de omringende volkeren).

Libido

Waarom moet ik daar überhaupt aan denken? Onderzoek na onderzoek, maar ook de wijsheid die ‘het volk’ vroeger had, toont aan dat het libido van mannen die successen hebben geboekt – met zakelijke overeenkomsten, financiële beleggingen, etc. omhoog schiet. Zij willen seks. En niet zo’n beetje ook. Daarom verbaast het mij helemaal niet dat Jeffrey Epstein zo’n magneet was voor top politici, top zakenlieden, top wetenschappers: mannen die goed in de slappe was zaten/zitten, en voortdurend bang moesten/moeten zijn om in de roddelpers besproken te worden. Epstein verschafte hen, aldus journalist Mike Benz, de mogelijkheid om met mooie, jonge vrouwen te verkeren, zonder daarvoor naar obscure plekken te gaan. Denk aan Bill Clinton, Bill Gates, Stephen Hawkings, Noam Chomsky en talloze anderen. Of er in zijn vriendenkring ook hoge prelaten te vinden waren, is nog niet duidelijk. Maar waarom niet? Ook dat is een aspect van religieuze en spirituele organisaties.

Heiligheid

Gaan deze associaties te ver? Er is niets over te vinden Tetsawé. Daarin gaat het alleen over heiligheid. Het dienen van de Eeuwige op een manier die totaal gefocust is, zonder ego, zonder driften, met totaal respect van degenen die de riten gadeslaan (voor zover ze zichtbaar zijn) en voor wie de riten worden uitgevoerd. Seksualiteit kan beslist ook heilig zijn. Maar in deze context – de context van Tabernakel en Tempel – moet ze zo ver mogelijk weg worden gehouden. Die overdadige kleding, met al die toeters en bellen, met dat goud en die borduursels, de wijde kledingstukken en de hoofdtooi dwingt de Hogepriester om met niets anders bezig te zijn dan met Y-H-W-H en wat Die wil en voorschrijft. De Hogepriester wordt aangekleed als ‘een ander mens’, met zijn persoonlijkheid weggestopt onder dat goud, die stenen en die stoffen. Hij wordt een representant voor de Andere Wereld, hij ademt en hij loopt, hij beweegt zijn armen, en voert handelingen uit, hij heeft een naam, en zijn opvolgers na hem ook, maar zijn eigenstandige ‘ik’ is tijdelijk ‘eeuwig’.